Op deze pagina
Tijdens zijn detentie schreef Albert een brief aan het slachtoffer van zijn daad. Geen juridisch document, geen verdediging, maar een poging om onder woorden te brengen wat hij had aangericht en wat dat besef met hem deed.
Albert weet dat hij iets heeft gedaan wat nooit had mogen gebeuren. “Ik heb iemand pijn gedaan en een leven beschadigd,” schrijft hij. Dat inzicht kwam niet in één keer. Pas toen hij in de gevangenis deelnam aan de cursus SOS (Spreken Over Schuld, Slachtoffers en Samenleving) begon hij echt stil te staan bij de gevolgen van zijn handelen.
In de cursus werd niet alleen gesproken over schuld en straf, maar vooral over verantwoordelijkheid. Over wat een daad betekent voor een slachtoffer, voor naasten, en voor de samenleving. “Mijn ogen zijn geopend,” vertelt Albert. “Ik zag pas toen hoeveel verdriet, angst en onmacht ik heb veroorzaakt. Dat besef komt hard binnen.”
De brief die hij schreef, is onderdeel van dat proces. Het schrijven hielp hem om zijn gedachten te ordenen en zijn verantwoordelijkheid onder ogen te zien. Hij benoemt zijn spijt, erkent het leed dat hij heeft veroorzaakt en spreekt de wens uit om herhaling te voorkomen. Niet als belofte uit angst voor straf, maar als bewuste keuze voor een andere weg.
Albert realiseert zich dat vergeving niet afdwingbaar is. Dat woede, wantrouwen en pijn begrijpelijke reacties zijn. Toch durft hij die ene moeilijke vraag te stellen: of het slachtoffer, ooit, misschien ruimte kan vinden om het gebeurde los te laten – niet voor hem, maar voor zichzelf. “We kunnen het verleden niet veranderen,” schrijft hij, “maar ik kan wel veranderen.”
Voor Gevangenenzorg Nederland staat dit proces centraal: mensen helpen verantwoordelijkheid te nemen, eerlijk te kijken naar hun daden en te werken aan herstel. Dat is geen makkelijke weg. Het vraagt moed om schuld onder ogen te zien, zonder excuses of verzachtende omstandigheden. En het vraagt begeleiding om die confrontatie aan te kunnen.
De SOS-cursus biedt daarvoor een veilige setting. Deelnemers leren luisteren naar verhalen van slachtoffers, reflecteren op hun eigen keuzes en nadenken over hoe zij in de toekomst anders willen leven. Niet om het verleden goed te praten, maar om herhaling te voorkomen.
De brief van Albert laat zien wat herstelwerk kan betekenen. Het maakt zichtbaar dat verandering begint bij erkenning: van schuld, van pijn en van verantwoordelijkheid. En dat juist dát de eerste stap kan zijn naar een toekomst waarin geen nieuwe slachtoffers worden gemaakt.
