Op deze pagina
‘O, kinderen, familie, het is echt het allerergste… m’n oudste… drugs… draaideurcrimineel.’ ‘Draaideurcrimineel?’ ‘Ja, ken je dat niet? Hup de gevangenis in, hup er weer uit.’ Het begrip draaideurcrimineel is geïntroduceerd door Maarten ’t Hart via zijn boek De Zonnewijzer (2002). Dat is ongeveer 120 jaar nadat de draaideur in de VS werd uitgevonden en via Boon Edam op de Nederlandse markt kwam.
Mens achter de maatregel
Voor zover ik weet zijn er geen gevangenissen met een draaideur. Maar draaideurcriminelen kennelijk wel. Ze zitten in een Inrichting voor Stelselmatige Daders (ISD). Deze maatregel duurt twee jaar en is mogelijk sinds 2004. Voorstanders van de ISD-maatregel benadrukken graag het effect op het recidivepercentage. Dat is twee jaar na vrijlating twaalf procent lager in vergelijking met veelplegers die een gewone, kortdurende gevangenisstraf, kregen opgelegd. Dat scheelt volgens de minister van Justitie (2023) 1500 tot 2500 misdrijven per jaar en ontlast de strafrechtketen met kostbare inzet van politie, justitie en advocatuur. Een onderzoek uit 2014 berekende een batig saldo van 220- tot 371.000 euro per ISD’er.
Critici van de ISD‑maatregel waarschuwen dat beleidsmakers te veel kijken naar bespaarde euro’s en recidivecijfers, en te weinig naar de mens achter de maatregel en zijn kansen op een succesvolle re-integratie.
“Kerken hebben geen draaideur, maar veelplegers zijn welkom. Om een nieuw leven te vinden.”
De vraag ‘aan welke kant sta jij?’ kan zo maar een draaideurdiscussie worden. Zeker als je erbij betrekt dat ISD-plaatsing een maatregel is en géén straf. Voor wat ze gepleegd hebben, zouden ze nooit een straf van twee jaar krijgen. Via een maatregel kan dat wél.
Erwin zit er niet mee. “Voor mij is de ISD niet verkeerd geweest”, zegt hij. “Nu kan ik werken aan mijn problemen.” Nico, onze vrijwilliger, bezoekt hem nu twee jaar en dat doet Erwin goed. “Komen die vrijwilligers zomaar voor ons naar de gevangenis? Ik kon dat bijna niet geloven”, zegt Erwin.
Welkom
Gevangenissen hebben geen draaideur, maar wel draaideurcriminelen die men liever niet terugziet. Kerken hebben ook geen draaideur, maar daar zijn zij juist welkom, om een nieuw leven te vinden. Elke zondag staan de deuren open. Want God roept mensen samen. Daarna gaan ze de wereld weer in en dus ook, net als Nico, naar de gevangenis; simpelweg omdat Jezus het vraagt.
met gevangen groet
Hans Barendrecht
directeur bestuurder
